Kronika XIX - 1931 rok [a właściwie 1929-1931]
Dodane przez Redakcja Monografii XIX dnia Maj 23 2011 15:15:08

Kruki <<< CTK <<< Kronika XIX >>> 1932


Rok 1931 [a właściwie to lata 1929-1931] - [autonomiczni/buntowniczy] Wybranieccy - Gromada [1930] , a wcześniej zastęp [1929]

 

Początków naszego istnienia doszukujemy się stale, jednak pełnego kompletu dokładnych dat, faktów i nazwisk jeszcze nie zdołaliśmy ustalić. Póki co, pozostajemy więc przy zebranych na początku lat 80-tych, wspomnieniach dwóch najstarszych wówczas Dziewiętnastaków - Antoniego Kwarciaka i Zdzisława Jabłońskiego - którzy sięgając wówczas pamięcią wstecz, przekazali nam (w latach 70-tych i na początku lat 80-tych),

że symboliczną datą powstania XIX jest 15-05-1931  roku,

sugerując wówczas iż powstaliśmy wiosną 1931 r.


Ale z czasem okazało się to już nie takie pewne ...

W ówczesnych czasach drużyny harcerskie istniały głównie przy szkołach średnich. Dopiero pod koniec lat 20-tych pojawiły się pierwsze drużyny przy szkołach powszechnych.

Ale nie byliśmy pierwsi wśród powstających wówczas "powszechniackich" drużyn, gdyż już wcześniej przy Szkole Powszechnej im. św. Jana Kantego działała VI KDH, podobnie XI KDH przy ulicy Topolowej. 


 

W maju 1929 r., z uczniów Szkoły Powszechnej im. Stefana Batorego (nr 33) przy ul. Konarskiego,  powstał "dziki" zastęp Wybranieccy, założony i prowadzony przez druha Mariana Ryszkę, harcerza Czarnej Trzynastki Krakowskiej (która wówczas także była "dzika" - od kilku lat działała poza ZHP).

Latem 1929 Wybranieccy przyłączyli się do CTK, która [najprawdopodobniej dzięki temu] we wrześniu 1929 została ponownie "zalegalizowana". Wiosną 1930 zastęp rozrósł się w tzw. "Gromadę Wybranieckich" CTK. Wybranieccy, odróżnieniu od pozostałych Trzynastaków mieli bordowe frędzle przy chustach zamiast czarnych.

Jesienią roku 1930, w dniu 11 listopada, odbywa się na dziedzińcu wawelskim uroczysty apel całej Chorągwi Krakowskiej, na którym w świetle pochodni przyszli Dziewiętnastacy składają przyrzeczenie harcerskie: "Mam szczerą wolę całym życiem służyć Bogu i Polsce, nieść chętnie pomoc bliźniemu i być posłusznym Prawu Harcerskiemu" i otrzymują Krzyże Harcerskie.

Gromadzie Wybranieckich [tak jak wcześniej zastępem] przewodził, późniejszy drużynowy XIX dh Marian Ryszka, który był jednocześnie pierwszym (głównym) przybocznym Czarnej Trzynastki Krakowskiej. [drugim przybocznym CTK był wówczas dh Bogusław Langmann , a trzecim dh Ludwik Frasik, natomiast drużynowym CTK był dh Stanisław Stanek]


 

Wg oficjalnych relacji Dziewiętnastaków (spisanych na początku lat 80-tych), wiosną 1931 roku, po poróżnieniu się  "komendy CTK" (?) z władzami szkolnymi (dyrektorem szkoły przy ul. Konarskiego ??),  Gromada Wybranieckich w całości odeszła, na znak protestu, z CTK i porzucając swoje dotychczasowe barwy założyła samodzielną drużynę. Ale już pod koniec lat 80-tych, Druh Antoni Kwarciak, wspominając w rozmowie początki XIX, zasugerował iż prawdopodobną przyczyną tego "poróżnienia", był konflikt w gronie kadry CTK, na tle ideowym i programowym. Konflikt który rozpoczął się wiosną 1931, po "krakowskim" Zjeździe ZHP ["nastąpił zwrot w lewo"], a zakończył w końcu 1931 (odejściem Wybranieckich z CTK), gdy po powrocie reprezentantów (Stanek i Langmann) CTK ze Zlotu Skautów Słowiańskich, w CTK zaczęto rezygnować z obrzędowości puszczańskiej na rzecz obrzędowości słowiańskiej.

Co więcej, A.Kwarciak, zasugerował wówczas [1987],

iż data 15 maja, przyjęta zwyczajowo jako "urodziny XIX",

to data nawiązująca do powstania Gromady Wybranieckich w roku 1930,

ale prawdopodobnie pomylił to z datą powstania zastępu Wybranieccy (zast. M.Ryszka), w 1929 roku,

a dokładniej z pierwszą wycieczką-zbiórką zastępu na Święto 2 Pułku Lotniczego, obchodzone corocznie 15 maja [od 1929].


Być może podobna wycieczka odbyła się także 15.05.1931, czyli podczas kolejnego Święta 2 PL, gdy m.in. odsłonieto pomnik poległych lotników polskich.

310515


W kronice CTK [z lat 1929-39] jest informacja iż na zbiórkę CTK w dniu 01.01.1932 przybyli licznie przedstawiciele gromady zuchowej i zastępów harcerskich, "... a ponadto przybyło 3 przedstawicieli Gromady Wybranieckich...".

Natomiast podczas przyrzeczenia z 17.02.1932 jest mowa już tylko o [nowym "próbnym"]  "... zastępie Wybranieckim..."
Czyli najprawdopodobniej "fizyczne rozstanie" nastąpiło w końcu 1931, skoro już 01.01.1932 Gromada Wybranieckich traktowana była jako coś "ponadto". Choć tak naprawdę, mimo tego rozstania, przez kolejne lata więzi między CTK a XIX były nadal mocne.


Wspomnienia z pierwszych lat XIX, dh Zdzisław Jabłoński, zatytułował:
"Młode lata Dziewiętnastki"


( poniżej - pierwsi Dziewiętnastacy /od prawej/: ćw. M. Ryżka, wyw. Z. Jabłoński, wyw. M. Gaj, wyw. A. Kwarciak )

Pierwsi dziewietnastacy /od prawej/: ćw. M.Ryszka, wyw. Z.Jabłoński, wyw. M.Gaj, wyw. A.Kwarciak


Kruki <<< CTK <<< Kronika XIX >>> 1932