Grudnia 08 2022 15:30:13
Nawigacja
Logowanie
Nazwa użytkownika

Hasło



Nie masz jeszcze konta?
Zarejestruj się

Nie możesz się zalogować?
Poproś o nowe hasło
Nawigacja
Artykuły » Kronika XIX - 1939-1944 - Gdy ... nad Ojczyzną szalał demon wojny ... » Kronika XIX - 1940-1944
Kronika XIX - 1940-1944

 1939 <<< Kronika XIX >>> 1945


Lata 1940 - 1944 - Wojenny czas

 

Po wspomnianym już udziale Dziewietnastaków w walkach obronnych we wrześniu 1939 r., rozpoczęła się działalność konspiracyjna harcerzy XIX. 

Przykłady :

39-43

[na fotce z lat 1939-1943 - dwóch drużynowych XIX - z lewej: Franciszek Baraniuk, z prawej: Zbigniew Sanakiewicz]

- phm. Franciszek Baraniuk - drużynowy XIX KDH, żołnierz "1939", ppor. AK, członek konspiracyjnej Komendy Chorągwi "Szarych Szeregów", twórca krakowskich Grup Szturmowych SzSz, dowódca plutonów "Cecylia" i "Alicja", aresztowany we IX 1943, rozstrzelany w Krakowie (na ul. Szerokiej) 28.10.1943r.;

(...) Od początku okupacji działał w konspiracyjnym harcerstwie. W listopadzie 1941 roku był komendantem hufca Podgórze, odbierał przysięgę od harcerek, m. in. Janiny Potoczek "Telimena". Od marca 1942 roku był zastępcą komendanta Chorągwi Krakowskiej Szarych Szeregów. Mieszkał przy ul. Mazowieckiej 50. W drugiej połowie 1942 roku organizował z ramienia Chorągwi Krakowskiej Sz. Sz. szkolenie starszych harcerzy na Kursach Podchorążych Rezerwy Piechoty. W stopniu kpr. pchor. był dowódcą plutonu "Cecylia" w kompanii Grup Szturmowych Sz. Sz. "Maciek". Został przeszkolony w dywersji przez cichociemnego R. Nuszkiewicza na kursach, które odbywały się przy Rynku Podgórskim 9. W kwietniu 1943 roku współorganizował kompanię "Bartek", a od maja był dowódcą plutonu "Alicja". 4 lipca 1943 roku kolportował fałszywe wydanie "Gońca Krakowskiego". W 1943 roku ukończył konspiracyjną podchorążówkę i kurs instruktorów "Szkoła za lasem". Organizował akcje gazowania kin i zdobywania broni. Przez cały okres okupacji był pracownikiem Zarządu Miejskiego. We wrześniu 1943 roku został rozpoznany przez konfidenta w czasie akcji rozbrajania niemieckiego oficera. Aresztowano go i osadzono w więzieniu przy Montelupich. Skazano go wyrokiem Sądu Specjalnego na karę śmierci i rozstrzelano 28 października 1943 roku w egzekucji publicznej przy ul. Szerokiej (...) [http://krakowianie1939-56.mhk.pl/pl/archiwum,1,baraniuk,153.chtm]


- Zbigniew Sanakiewicz ps. "Toporski", drużynowy XIX od 28.11.1938 (po tym jak Franciszek Baraniuk wyjechał na Śląsk w ramach przysposobienia wojskowego), był szkolony w 1942r razem z Franciszkiem Baraniukiem w pierwszej piątce kursu podchorążych krakowskich Szarych Szeregów. Później jako pchor. (wg stanu kompanii "Bartek" na czerwiec 1944) był d-cą plutonu "Felicja' od XI.1943 . We wrześniu 1943r podczas manewrów szkoleniowych na szczeblu plutonów Kursów Podchorążych Piechoty był dowódcą "grupy atakującej" (manewry odbywały w okolicy Kostrza i Tyńca). Przyczynił się do włączenie się do Szarych Szeregów grupy harcerzy wywodzących się z XXIV KDH.Został aresztowany w sierpniu 1944 r. w okresie wielkich aresztowań po wybuchu powstania warszawskiego. Więzień sześciu obozów koncentracyjnych: Płaszów… Gross Rosen… Fűnfteichen… Dyherenfurt… Mittelbau-Dora… Wolfleben B 12… W kwietniu 1945 r., już na terenie Niemiec, uciekł z transportu wiezionego (z ostatniego z nich) "na stracenie". Po dwóch tygodniach nocnego przedzierania się w pasiaku przez wrogi kraj, dotarł do jednostek kanadyjskich, będących szpicą wojsk alianckich na froncie zachodnim.

- przyboczny XIX, Antoni Gryglowski, także miał udział w działalności krakowskich "Szarych Szeregów";

- zastępowy Zdzisław Jabłoński, od 1942 w Armii Krajowej (1944-oddział partyzancki "Grom")

- dh Marian Jabłoński, pracując w Rzeszowie trafia do Gwardii Ludowej, ranny w walce pod Czernichowem dostaje się do niewoli i kolejno przez więzienie przy ul. Montelupich, obóz w Oświecimiu i Buchenwaldzie trafia po wyzwoleniu do 1 Dywizji Pancernej gen. Maczka.

- a za granie, jako organista,  patriotycznych utworów, aresztowany i zesłany do obozu koncentracyjnego, został zuchmistrz "Skrzydlatych", dh. Władysław Budweil.

W działalności konspiracyjnej krakowskich Szarych Szeregów uczestniczyli także późniejsi/powojenni drużynowi XIX -  Tadeusz Heimrath, ps. "Hardy" oraz Kazimierz Gołdas, ps. "Bartosz".

Kazimierz Gołdas będący harcerzem XIX od 1938 r., był uczestnikiem Cywilnego Ruchu Oporu w byłej Akademii Handlowej w latach1939–1945, a uczestnikiem akcji tajnego nauczania w latach 1943–1944. W 1943 r. wstąpił do "Zawiszy" krakowskich Szarych Szeregów, gdzie działał do 1945 r. Jego dowódcami byli kolejno Kazimierz Lisiński„Lisek” i Tadeusz Rokosowski „Misiek”, a drużynowym był Lucjan Leśniak ps. „Zwinny”.

Według relacji Kazimierza Gołdasa [2006-2008], w „Zawiszy”działało też kilku innych harcerzy XIX, których nazwisk niestety już nie pamiętał.


39-45

Polecamy >>> Serwis poświęcony działalności harcerskiej podczas okupacji hitlerowskiej a w szczególnosci krakowskim Szarym Szeregom [fotka okładki  jednej z zamieszczonych tam publikacji]

 


Nadal poszukujemy wszelkich informacji o tym okresie. 

 


1939 <<< Kronika XIX >>> 1945  

Komentarze
Brak komentarzy. Może czas dodać swój?
Dodaj komentarz
Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.
6,724,142 unikalne wizyty