Marzec 30 2020 07:14:35
Nawigacja
Logowanie
Nazwa użytkownika

Hasło



Nie masz jeszcze konta?
Zarejestruj się

Nie możesz się zalogować?
Poproś o nowe hasło
Nawigacja
Artykuły » Kadra XIX - A-Ć (alfabetycznie) » Kadra XIX - Baraniuk Franciszek
Kadra XIX - Baraniuk Franciszek

Kadra XIX

Krąg Wodzów

phm. Franciszek Baraniuk HO

 

Baraniuk FranciszekDrugi Drużynowy – twórca Grup Szturmowych krakowskich Szarych Szeregów - został rozstrzelany przy ulicy Szerokiej…

 

Franciszek Baraniuk ps. „Franek”, „Szulce” (1923–1943), podharcmistrz, drużynowy XIX KDH (1937–1938), żołnierz Szarych Szeregów.

Urodzony w 1923 r. Absolwent V Gimnazjum im. J. Kochanowskiego przy ul. Kochanowskiego 5 i VIII Liceum w Krakowie.

Należał do V Krakowskiej Drużyny Harcerzy. W 1937 roku w czasie obozu letniego w Błotach Karwieńskich został przyjęty do Kręgu Totemowego Synów i Dzieci Pioruna, otrzymując miano „Pawik”. Ponieważ starsi harcerze i instruktorzy „Piątki” angażowali się także w pracę harcerską poza macierzystą drużyną, został drużynowym XIX KDH (od 12 XI 1937 do 28 XI 1938 r.). 1 II 1938 Rozkazem Komendanta Chorągwi Harcerzy L. 1-38 druhowi Franciszkowi Baraniukowi przyznano próbę drużynowego, natomiast 1 XI 1938 r. Rozkazem L.6 stopień Harcerza Rzeczpospolitej.

W sierpniu 1939 r. uczestniczył w budowie umocnień koło Pszczyny, a we wrześniu walczył w Batalionach Obrony Narodowej na Śląsku.

W czasie okupacji należał do Szarych Szeregów. W 1941 roku był komendantem Hufca Podgórze, a od marca 1942 r. zastępcą komendanta Chorągwi Krakowskiej. W drugiej połowie 1942 r. organizował z ramienia komendy chorągwi szkolenie starszych harcerzy na Kursach Podchorążych Rezerwy Piechoty. Jako kpr. pchor. był dowódcą plutonu „Cecylia” w kompanii Grup Szturmowych Szarych Szeregów „Maciek”. Został przeszkolony w dywersji przez cichociemnego por. Ryszarda Nuszkiewicza na kursach, które odbywały się w Rynku Podgórskim 9. W sierpniu 1942 r. zorganizował szkolenie wojskowe na kursach podoficerskich i podchorążackich. W porozumieniu z porucznikiem Jesionowskim, oficerem szkoleniowym komendy miasta AK, wytypował trzy „piątki” harcerzy po kursach podoficerskich na kurs podchorążych. W lipcu 1943 przekazał pluton do dyspozycji Kedywu AK, pod rozkazy Ryszarda Nuszkiewicza „Powolnego”. W kwietniu 1943 r. współorganizował kompanię „Bartek”, a od maja 1943 r. był dowódcą plutonu „Alicja”. 4 lipca 1943 r. ukończył konspiracyjną podchorążówkę i kurs instruktorów „Szkoła za lasem” (Rozkazem L. 3 z 3 V 1943 r. przyznano mu stopień podharcmistrza).

Przez cały okres okupacji był pracownikiem Zarządu Miejskiego, a pracując w Wodociągach zdobył plany sieci kanalizacyjnej rejonów Wawelu i AGH, gdzie w okresie okupacji znajdowały się siedziby głównych urzędów niemieckich Generalnej Guberni. Niejednokrotnie też wspólnie z pracownikami wodociągów konserwującymi kanały brał udział w ich pracy, pragnąć osobiście je rozpoznać. Zdobyte wiadomości przydatne były do zlokalizowania skrytek, gdzie przechowywano broń, amunicję i inne materiały konspiracyjne.

We wrześniu 1943 r. został aresztowany i osadzony na Montelupich. Jego aresztowanie i śmierć były ciosem nie tylko dla plutonu „Alicja” ale także dla całych krakowskich Grup Szturmowych, których był głównym organizatorem. Równocześnie upadła koncepcja powołania kompanii „Wojtek” i Maciek”, których organizacją zajmował się do samego końca. Skazano go wyrokiem Sądu Specjalnego na karę śmierci i rozstrzelano 28 października 1943 r. w egzekucji publicznej przed Starą Bożnicą przy ul. Szerokiej (inne źródła podają daty śmierci 20 lub 22 października 1943 r.). Miejsce pochówku pozostaje nieznane.

Został wymieniony wśród poległych harcerzy plutonu „Alicja” na pomniku obok kościoła św. Józefa oraz na tablicy upamiętniającej pracowników Magistratu przy pl. Wszystkich Świętych, na klatce schodowej Urzędu Miasta Krakowa.

hm. Krzysztof Wojtycza

 

Źródła: Jarzębowski K. Instruktorzy ZHP mianowani w okresie II wojny światowej, „Harcerstwo” 1995 nr 78, s. 38; Kuler A, Małopolski Słownik Biograficzny Uczestników Działań Niepodległościowych 1939−1956, [red.] Gąsiorowski T., [i in.] t. 1. s. 17−18; Miłobęcki P., Harcerze w okupowanym Krakowie, Kraków 2005; Monografia „Piątki Krakowskiej”. Dzieje drużyny z lat 1911−2001, [red.] Hajos W., Stachura M., Kraków 2001, s. 18, 52, 53, 54; Porębski S., Krakowskie Szare Szeregi, Kraków 1985.; Bohater Hufca „Podgórze” http://www.krakowpodgorze.zhp.pl/bohater_hufca,15.htm; Archiwum Komisji Historycznej Krakowskiej Chorągwi ZHP, Rozkazy Komend Chorągwi z lat 1922–1939.

Komentarze
2 #1 Redakcja Monografii XIX
dnia marzec 23 2014 10:49:09
Drużynowy 19 KDH od jesieni 1937 r. do 28.11.1938 r.

(....) W roku 1938 [schemat organizacyjny chorągwi - stan na 15.04.1938] gdy 19-tka należy do IV Hufca jej drużynowym jest właśnie dh HO Franciszek Baraniuk. (....)

(....) Z dniem 28.11.1938r. (RL 7 KCh) nastapiła zmiana na funkcji drużynowego XIX KDH: Franciszka Baraniuka HR zastąpił Zbigniew Sanakiewicz (Baraniuk wyjechał na Śląsk w ramach przysposobienia wojskowego). (....)

W czasie wojny, żołnierz "1939", ppor. AK, członek konspiracyjnej Komendy Chorągwi "Szarych Szeregów", twórca Grup Szturmowych Szarych Szeregów w Krakowie.

Dowódca plutonów GS SzSz - "Cecylia" i "Alicja", aresztowany we IX 1943, rozstrzelany w Krakowie (na ul. Szerokiej) 28.10.1943r.

Wychowanek 5 KDH.

(strona w uzupełnieniu)
Dodaj komentarz
Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.
1,570,487 unikalne wizyty